Аты Проф.док. Лайли YКYБАЕВА
Э-куржун layli.ukubaeva@manas.edu.kg
Кабинет İİBF-226
Телефону 00996 312 49 27 63 (985)
Сабактар

TUR-422 : КЫРГЫЗ АДАБИЯТЫНДА РОМАН ЖАНА Ч. АЙТМАТОВ II (Түркология бөлүмү )

TUR-424 : ЗАМАНБАП СЫН ТЕОРИЯЛАРЫ II (Түркология бөлүмү )

TUR-516 : АДАБИЯТ ТЕОРИЯСЫ (Түркология бөлүмү )

TUR-601 : АДАБИЯТ ТААНУУ (Түркология бөлүмү )

TUR-602 : ИСКУССТВО ЖАНА ЭСТЕТИК (Түркология бөлүмү )

Резюме

      Аты-жөнү                 : Лайли Үкүбаева

Илимий даражасы   : ф.и.д., проф.

Туулган датасы        : 15.05.1947

Эл. дареги                 : layli.ukubaeva@manas.edu.kg

Кабинети                   : IIBF-226

Телефону                   : 492753 (985)

Сабактары     

  1. TUR-621 : Адабият илими (Түркология Бөлүмү )
  2. TUR-417 : Кыргыз адабиятында роман жана Ч. Айтматов I (Түркология Бөлүмү )
  3. TUR-421 : Заманбап сын теориялары I (Түркология Бөлүмү )
  4. TUR-419 : Кыргыз адабиятында роман жана Ч. Айтматов I (Түркология Бөлүмү )
  5. TUR-422 : Кыргыз адабиятында роман жана Ч. Айтматов II (Түркология Бөлүмү )
  6. TUR-424 : Заманбап сын теориялары II (Түркология Бөлүмү )
  7. TUR-558 : Чынгыз Айтматов жана анын чыгармалары (Түркология Бөлүмү )
  8. TUR-579 : Азыркы кыргыз адабияты (Түркология Бөлүмү )
  9. TUR-576 : Социалисттик реализм жана совет адабияты (Түркология Бөлүмү )
  10. TUR-622 : Искусство жана эстетика (Түркология Бөлүмү )
  11. TUR-581 : Ч.Айтматовдун чыгармаларында искусство маселелери (Түркология Бөлүмү )

БИЛИМИ:

Илимий даражасы

Багыты/профили

Берилген жылы

Жогорку окуу жайы

 Бакалавр

 Кыргыз филологиясы   факультети, кыргыз тили жана   адабияты кафедрасы

1970

 Ж.Баласагын атындагы   Кыргыз улуттук   университети

 Аспирантура

Совет адабияты

1975

 Москвадагы А.М.Горький   атындагы адабият   институту

 Доктордук   диссертация

Кыргыз адабияты кафедрасы

2001

 КМУУ

 

Кандидаттык диссертациясынын темасы жана илимий жетекчиси:

«Особенности изображения характеров в произведениях Ч.Айтматова». Илимий жетекчиси: ф.и.д.,доц. Александр Никитыч Власенко

Доктордук диссертациясынын темасы жана илимий жетекчиси:

«Чыңгыз Айтматовдун поэтикасы жана кыргыз элдик фольклору Докторлук диссертация» Консультант: ф.и.д., проф. Кеңешбек Асаналиев

ИШ ТАЖРЫЙБАСЫ:

Иши/наамы

Кызматы 

Жылы

 Редактор

 Кыргыз мамлекеттик радио жана телеберүүлөр комитети

1970-1972

 ф.и.к., доцент

 Кыргыз улуттук университетинин кыргыз филологиясы   факультетинин окутуучусу, ага окутуучу, доцент.

1976-1992

ф.и.д., профессор

 Бишкек Гуманитардык университетинин кыргыз адабияты   кафедрасынын башчысы. Түркология факультетинин деканы,   профессору

1992-2006

ф.и.д., профессор

 Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин түркология бөлүмүнүн   профессору жана башчысы

2008-2011

ф.и.д., профессор

 Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин

 Гуманитардык факультетинин деканы

2011-...

 

ЖЕТЕКТЕГЕН МАГИСТРДИК ЖАНА КАНДИДАТТЫК ДИССЕРТАЦИЯЛАРЫ:

Кандидаттык жана PhD диссертациялар:

  1. Кадырмамбетова Айнура «Кыргыз повесттериндеги подтекст    проблемасы» (50-60-жылдар). Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2000-жыл, апрель.

  2. Ахмет Сарыгүл «Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларынын Түркияда кабыл алынышы» Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты, 10.01.2003-Чет өлкө элдеринин адабияты (Түрк адабияты). Канд.дисс. 2003-жыл.

  3. Казакова Нурзат «Кыргыз прозасындагы көркөм шарттуулук маселеси» (19-20-70-жылдар). Адистиги:  10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2005-жыл, декабрь.

  4. Искендерова Суусар «Индивидуалдуу чыгармачылык жана фольклор: проблеманын эволюциясы». Адистиги:  10.01.2001-Кыргыз адабияты. Док.дисс. 2007-жыл, декабрь.

  5. Андашев Дилдебек Бектурсунович «Шүкүрбек Бейшеналиевдин чыгармачылык эволюциясы» Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2010-жыл, март.

  6. Сыдыкбаева Мира «Адам жана коом маселесинин азыркы кыргыз романдарында көркөм интерпретацияланышы» (20-кылымдын 80-90-жылдары) Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2010-жыл, апрель.

  7. Гүлниса Жамал «Жусуп Баласагындын «Куттуу билим» дастанынын Кытайда изилдениши» Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2010-жыл, июнь.

  8. Келдибай кызы Майрамкан «Чыңгыз Айтматовдун романдары: конфликт, мүнөз маселелери». Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2013-жыл, апрель.

  9. Сасыкулова Чынар Токторбаевна «Кыргыз-түрк аңгемелери: Салыштырма-типологиялык анализ (Аман Саспаев жана Мемдух Шевкет Эсендалдын аңгемелеринин мисалында). Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2014-жыл, 28-ноябрь.»

  10. Сатаева Гулмира Айтматов таануу Германияда. Адистиги: 10.01.2001-Кыргыз адабияты. Канд.дисс. 2015-жыл, 27-март.»

  11. Халит Ашлар “Эгемендүүлүктөн кийинки кыргыз тарыхый-биографиялык романдарынын анализдери”, Кыргыз-Түрк Манас университети Доктор PhD Адистиги: Түрк тилдүү элдердин адабияты 2012-жыл, июль.

  12. Кемал Гөз “1960-80-жылдар арасындагы кыргыз адабиятындагы повесттер жана доор өзгөчөлүгү”, Кыргызско-Турецкий университет Манас Доктор PhD  Адистиги: Түрк тилдүү элдердин адабияты 2012-жыл, июль.

  13. Кулбаракова Зарина “Манас” эпосундагы жаныбарлардын көркөм чагылдырылышы жана тотемдик белгилери” Адистиги: Түрк тилдүү элдердин адабияты. Доктор PhD 2017.

  14. Сафа Кырвели: “Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларында кыргыз этномаданиятынын деформацияланышы жана трансформацияланышы” Адистиги: Түрк тилдүү элдердин адабияты. Доктор PhD  2017.

  15. Дилек Йылмаз: “Совет доорундагы социалисттик-турмуштук романдагы улуттук аң сезимдин көркөм чагылдырылышы (1930-1960)” Доктор PhD   Адистиги: Түрк тилдүү элдердин адабияты, 2017

Магистрдик иштер:

  1. Алтынбек Исмаилов «Желаледдин Руминин «Месневисине» кирген аңгемелердеги сүйүү жана тынчтык темасынын көркөм чагылдырылышы. 2007.

  2. Мустафа Ожакбеги «Аалы Токомбаевдин «Күүнүн сыры», «Жараланган жүрөк» аттуу ангемелеринин түрк тилине которулушу жана бул ангемелердеги «бала» темасынын анализи» 2008.

  3. Незахат Түрк «Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларында бала проблемасы» 2008.

  4. Нургуль Сулейманова «Кыргыз прозасындагы кѳркѳм психологизм маселеси (1980-2000-ж.)», 2009.

  5. Өзлем Өздуман «Орхан Памуктун өмүрү жана чыгармачылыгы» 2010.

  6. Асылбүбү Турсуналиева «Кыргыз прозасындагы диалогдордун көркөм кызматы» 2011.

  7. Селман Башаран «Чыңгыз Айтматов боюнча кыргызстан жана түркиядагы изилдөөлөр» 2011.

  8. Жанар Өмүралиева   «Молдо Кылычтын чыгармачылыгынын совет доорундагы жана эгемендүүлүк жылдардагы изилдениши» 2011.

  9. Сефа Кырвели «Чыңгыз Айтматовдун повесттеринде гуманизм маселесинин көркөм иликтениши» 2011.

  10. Гөкжан Өкүзжү «Кыргыз драматургиясы жана Султан Раев» 2014.

  11. Элнур Мирбек кызы «Кыргыз повесттеринде тема, проблема, поэтика маселелери(1980-1990-жж)» 2014.

Билген чет тилдери жана деңгээли (1 ден 5 ке чейин баалаңыз)

Тил

Окуу

Оозеки

Жазуу

Орус тили

5

5

5

Түрк тили

5

5

5

 

Илимий иштери

МАКАЛАЛАР:

Эл аралык илимий журналдарда жарыяланган макалалар (SCI, SSCI, Arts and Humanities):

  1.  

  2.  

Эл аралык илимий журналдарда жарыяланган макалалар:

  1. Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары түрк адабий сынында // Вестник Alatoo Academı Studıes, ISSN: 1694-5263, №4, 2017.

  2. Художественное изображение национально-освободительного движения 1916 года в современной кыргызской прозе // Проблемы современной науки и образования. DOI: 10/20861/2304-2338-2016-60. 2016. No 18 (60).

  3. К Вопросу об общетюркских литературных обязах (Чыңгыз Айтматов и Мухтар Ауэзов) // Проблемы современной науки и образования, Problems of modern science and education Dol: 1020816/2304-2338-2016-60, 2016, №18 (60)
  4. «Social Problems and destiny of man in Chingiz Aitmatovs work of a Art». Kara Deniz – Black Sea – Черное море. ( 3 айда бир жолу жарыяланган эл аралык коомдук илимдер журналы. № 26. Лето-2015. İSSN: 1308 – 6200. (0,7 б.т.)
  5. Котормо Ч. Айтматовдун чыгармачылык ишинин башталышы болгон // Тил жана котормо. №2, 2009 Үрүмчү шаары
  6. Чынгыз Айтматовду ойлогондо // Turk Yurdu Eylul, 2008
  7. Азыркы кыргыз адабият илиминин  актуалдуу маселелери тууралуу // Kardeş Kalemler Ankara Yıl 1 sayı 5 Mayıs 2007 19-22 s.
  8. Layli Ükübaeva ile Mülakat. Печ. Kardes Kalemler  Ankara Yil 1 sayI 5 MayIs 2007 22-25s.
  9. Чынгыз Айтматовдун чыгармаларында гуманизм идеясынын көркөм иликтениши // Kardeş Kalemler, Ankara, 2010.
  10. Мукай Элебаевдин адабий мурасы // Kardeş Kalemler, Ankara, 2011 36-41s.
  11. Художественное образование национально-освободителоного движения 1916 года в современной кыргызской прозе  дви ISSN 2304-2338 // Проблемы соверменной науки и образования, Problems of modern science and education Dol: 1020861/2304-2338-2016-60, 2016, №18(60)
  12. Фольклор жана Айтматов проблемасынын 60-70-жылдарда изилдениши // Түркологиялык изилдөөлөр. –Б.: Технология. – 2000.
  13. Фольклор жана Айтматов проблемасынын 80-90-жылдарда изилдениши // Түркологиялык изилдөөлөр. –Б.: Технология. – 2000.
  14. Кайрадан Ч. Айтматовдун  “Гүлсарат” повестиндеги фольклордук мотив жөнүндө // Түркологиялык изилдөөлөр. –Б.: Технология. – 2000
  15. Влияние романа “Путь Абая” М.Ауэзова на формирование художественной концепции Ч.Айтматова // Тюркология-88.

Эл аралык илимий жыйындарда сунулган жана жарыяланган баяндамалар:

  1. Адам жана адамзат тагдыры Чынгыз Айтматовдун көркөм интерпретациясында. // Чынгыз Айтматов жана түрк цивилизациянын ренессансы. (Эл аралык конгресс) Тезистер. 24-25-май. Б.: Кыргызстан 2012
  2. Edebi Etkileşimin Kırgız Edebiyatındaki evrimi. // Türk ve Dünya Edebiyatları Arasındaki Etkileşimler. – Yunus Emre Enstitüsü (sempozyum bildirileri) 24-26 Mayıs. Zonguldak. 2012 Ekim
  3. «Чыңгыз Айтматов жөнүндө ой толгоо». «Чыңгыз Айтматов жана қазіргı түркı элеми» эл аралык илимий-практикалык конференция материалдары жана улуу калемгер тууралуу макалалар. Астана – 2015. «Гылым» басмасы. 164 – 169-беттер
  4. Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгындагы адам концепциясы ааламдашуу процессинин контекстинде. / “Доль Чиңгиза Айтматова в диалоге культур. Восток – Запад”. Международное научно-практическое конференция. Восточный университет им. Махмуда Кашкари Барскони и Турецкий университет Карабук. 29-апреля, 2015.
  5. Алыкул Осмоновдун көркөм мүнөз түзүү чеберчилиги. / “Алдыбызда өмүр турат түгөнгүс, артыбызда өлбөй турган эл калсын” деген темада А. Осмоновдун 100 жылдыгына арналган эл аралык илимий-практикалык конференция. КМУУ. 27-март. 2015.
  6. Осмонаалы Сыдыковдун “Мухтасар тарих Кыргызия”, “Тарых кыргыз Шадмания” эмгектери баа жеткис адабий мурас. / К.К. Юдахин жана азыркы кыргыз тилинин маселелери” аттуу илимий-практикалык конференция. / К. Карасаев атындагы БГУ. КРУИАнын Ч. Айтматов атындагы тил жана адабият институту. 20-ноябрь. 2015.
  7. Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгынын ийгилигинин сыры. / Айтматовдук окуу -2015 эл аралык илимий-практикалык конференция. КРнын УИАнын Ч. Айтматов атындагы тил жана адабият институту. 11 – 12-ноябрь. Бишкек.
  8. Cengiz Aytmatov ve 1920’li Yıllardaki Kırgız Yazarları: Geleneksellik ve Yenilikçilik Meseleleri // Her Yıl Bir Büyük Türk Bilgi Şölenleri Cengiz Aytmatov 2017 84-85-ss.
  9. Сагындын сагындырган кайрыктары // Непрырывное образование в новом информационном пространстве/ материалы Международной научно-практической конференции./ Часть 2. Бишкек. 2001.
  10. Ч.Айтматовдун социалисттик реализм жөнүндөгү эстетикалык көз карашы // И.В.Гете и развитие мировой литературы./материалы международной научно-практической конференции, посвященной 250-летию со дня рождения И.В.Гете. Часть II. Бишкек. 2001.
  11. Азыркы кыргыз адабият таануу илиминин актуалдуу маселелери // Актуальные проблемы образования на современном этапе. /материалы Международной научно-практической конференции/ Бишкек. 2002.
  12. 110. Махмуд ибн Хусеин Ал Кашкаринин “Түрк тилдер жыйнагы”адабий мурас катарында // Эл аралык конф. Ата-Түрк Ала-Тоо унив-и.- Б., 26-апрель, 2007
  13. Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларында глобализация маселелери //  Борбордук Азия жана ааламдашуу конференциясы // ABSTRACTS Бишкек, 2009.
  14. Түрк элдеринин этномаданиятынын совет доорундагы абалы Ч. Айтматовдун көркөм иликтөөсүндө // Түрк дүйнөсүнүн социологиялык ассоциясы/конгресс/тезистер. 21-24-сент. Бишкек-2010.
  15. Paha Biçilmez Edebî  Miras: Kaşgarlı Mahmut’un “Divanü Lügati’t-Türk” // Mahmud al-Kaşgari’nin 1000. Doğum Yıldönümü Dolayısıyla Uluslararası Divanu Lugati’t-Turk Sempozyumu 5-7 Eylül 2011, İstanbul  357-365 s.
  16. Edebi Etkileşimin Kırgız Edebiyatındaki Evrimi. Печ. Türk ve Dünya Edebiyatları Arasında Etkileşimler. /Bildiriler Kitabı/. Uluslararası Türk ve Dünya Edebiyatında Etkileşimler   Sempozyumu,  2012.
  17. Адам жана адамзат тагдыры маселеси Чыӊгыз Айтматовдун көркөм интерпретациясында (“Тоолор кулаганда” (Сардал кыз) романынын мисалында) // “Ч.Айтматов жана түрк цивилизациясынын ренесансы” эл аралык конгресстин материалдары. Бишкек. Май 24-25, 2012 Бишкек. КТМУ, 2013.
  18. Адам  жана адамзат тагдыры маселеси Чынгыз Айтматовдун көркөм интерпретациясында (“Тоолор кулаганда”, Сардал кыз романынын мисалында) // “Чынгыз Айтматов жана түрк цивилизациясынын ренесансы” эл аралык конгресстин материалдары. Бишкек. Май 24-25, 2012 Бишкек КТМУ, 2013.
  19. Литературно-эстетические взгляды Чингиза Айтматова. Международная научная конференция "Ч.Айтматов в мировом культурном контексте" посвященная 90-летию писателя Ч.Айтматова. Пекин/Кытай. 13-15 декабря, 2018 г. 
  20. Чыңгыз Айтматов жана фольклор // Чыңгыз Айтматов окуулары – 2016 Эл аралык илимий- пратикалык конференциянын материалдары. 12-13-декабрь, 2016.
  21. Чыңгыз Айтматов жана 1920- жылдардагы кыргыз жазуучулары; Салттуулук жана жаңычылдык маселелери: Her Yıl bir Büyük Türk Bilgi Şölenleri. Cengiz Aytmatov (uluslararası) özet kitap. // 2017. Туркия. Бурса. Улудаг Университети.
  22. Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгынын ийгиликтеринин сыры – Айтматов окуулары – 2015. Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек. – 2015. (0,8 б.т.)

 

Республикалык рецензиялуу журналдарда жарыяланган макалалар:

  1. 1937-жылдагы репрессия курмандыктарын изилдөөгө Роза Айтматованын кошкон салымы. // Известия ВУЗов Кыргызстана. Республиканский научно-теоретический журнал. II часть. № 5. 2017. Бишкек.
  2. Молдо Кылычтын чыгармаларына жаңыча көз караш // И. Арабаев атындагы КМУнун жарчысы. -Б., 2007
  3. Нинакан Жүндүбаеванын чыгармачылык портретине сүртүмдөр // Вестник БГУ, 2003. №2.

Республикалык илимий чогулуштарда сунулган жана баяндамалар жыйнагында басылган баяндамалар (докладдар):

  1. Кыргыз совет адабиятынын азыркы абалы жана учурдун талабынан  келип чыккан айрым бир маселелери  // Республиканын окуу жайларында мамлекеттик тилдин колдонулушунун проблемалары тууралууөткөрүлүүчү илимий практикалык конференциянын баяндамаларынын тезистери. Бишкек. 1991.
  2. К.Маликовдун “Жаңыл” драмасы жана анын башка варианттардан өзгөчөлүгү // Кыргыз республикасынын Илимдер Академиясынын корреспондент-мүчөсү, филология илимдеринин доктору, профессор К.К.Сартбаевдин 80 жылдыгына арналган илимий-практикалык конференциянын баяндамаларынын тезистери. Бишкек. 1991/
  3. Сезим, ой, көркөмдүктүн синтези А.Токомбаевдин лирикасында /тезис/ // Жыйнакта: Аалы Токомбаевдин чыгармаларын үйрөнүүнүн жана окутуунун маселелери/Республикалык илимий-практикалык конференциянын баяндамаларынын тезистери/Бишкек. 1995.
  4. Чыңгыз Айтматовдун “Манас” эпосу боюнча эстетикалык концепциясы // которгон макалалары. // Материалы научной конференции БГУ. Бишкек. 1995.
  5. Калыгул, Арстанбектин замана ойлорунун философиясы // Кыргыз-түрк элдеринин фольклору /илимий-теориялык конференциянын материалдары/ Бишкек. 2002.
  6. “Мухтасар тарихи  кыргызиа”, “Тарых кыргыз Шадмания” эмгектериндеги ырлардын поэтикасы. // “Манастан Чыңгыз Айтматовко карай: проблемалар жана көз караштар” аттуу Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 15-Январь, 2016, КРЦИА

 

 

Башка рецензиясыз макалалары:

  1. Адабий сындын тарыхына жаңыча көз караш // Ала-Тоо. № 1. 2017.  139-151-б.

  2. Молдо Кылычтын мурасы.   // Тил жана адабият газетасы. 2017, ноябрь-декабрь

  3. Молдо Кылыч // Ала-Тоо. № 6. 2017.139-151- бб.

  4. “Mухтасар тарих кыргызия”, “Тарых кыргыз шадмания” эмгектеридеги ырлардын поэтикасы // Тил жана искуство маселелери, (атайын чыгарылыш, Бишкек, 2016, О, УБТ

  5. Осмонаалы Сыдыковтун эмгектери – баа жеткиз адабий мурас // Ала-Тоо, 2016, №1, 2, Б, Т, ISSN 1694-6383

  6. Востание 1916-года взгляд из настоящего. // ISSN 0130-3651, литературный Кыргызстан, №3, 2016, 1, 2 Б,Т,

  7. Көркөм чыгармада 1916-жылдын изилдениши // Ала-Тоо, №8, 2016, ISSN 1964-6383

  8. «Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгындагы адам концепциясы ааламдашуу процессинин контекстинде». Билим жана тарбия журналы. (илимий-педагогикалык журнал) №1 (17) – 2015. 27 – 31-беттер. (0,8 б.т.)

  9. «Осмонаалы Сыдыковдун «Мухтасар тарих Кыргызия», «Тарых кыргыз Шадмания» эмгектери – баа жеткис адабий мурас // Ала-Тоо – 2015. №11. 2,3 б.т.

  10. Адам жана адамзат тагдыры // Жаңы Ала-Тоо, Март 2013, 179-194-беттер.

  11. Чыңгыз Айтматовдун адабияттагы арымы // Жетиген №10 (29) октябрь. 2013

  12. Адам жана адамзат тагдыры // Жаңы Ала-Тоо. Март. 2013. 153-179-беттер.

  13. Тарыхтын актай барактарына жаңы сүртүмдөр. // Жаңы Ала-Тоо, 2012. № 11

  14. Чынгыз Айтматовдун фольклорду пайдалануу чеберчилиги // Prof. Dr. Süleyman T. Kayıpov Armağanı Hakim Yayınları Ankara - 2013

  15. Кеңешбек Асаналиевдин Адам, Мезгил, Тагдыр темасындагы эссеси // Жаңы Ала-Тоо, 2012. № 6

  16.  Ч. Айтматовдун “Тоолор кулаганда” (кызкайып) романында Адам жана адамзат тагдырынын чагылдырылышы. // Жаңы Ала-Тоо, 2012. № 12.

  17. “Тарыхтын актай барактарына” жаңы сүртүмдөр  // Жаңы Ала-Тоо, Ноябрь  2012, 74-80-беттер

  18. Тилибиздин абалы канаттандыраарлык эмес // Эркин  Тоо, 3-июнь, 2011.

  19. Чындыкты жасалмасыз сүрөттөгөн // Кыргыз Туусу, 7-октябрь, 2011.

  20. Ч. Айтматовдун  чыгармаларында экология маселелери // Кыргыз тили № 17-18 20-сентябрь 2011ж.

  21. Чынгыз Айтматовдун чыгармаларында гуманисттик идеянын чагылдырылышы // Адабий Ала –Тоо 2009, 27 -январь, №2

  22. Улуттун уркунан жаралган сөз // Замандаш №6 (71) июнь, 2009

  23. Мухтар Ауэзов жана Чынгыз Айтматов // Кыргыз адабияты №8 (41) май, 2009

  24. Түркология: жаш муун –жаңы кадамдар // Кут билим, №19. 29.05. 2009

  25. Жазылбай ырлар калды // Адабий Ала-Тоо 2007, июль №12 (39)

  26. Табынан тайбаган тулпар (же С.Жусуевдин “Ала-Тоо барда мен бармын”) ырлар жыйнагын окугандан кийинки ойлор // Адабий Ала-Тоо. 2007, 2-февраль.

  27. Молдо Кылычтын адабий  мурасынын керемети  // Кыргыз адабияты. №1. 22-январь -4-февраль, 2008.

  28. Кеңешбек агай. Печ. Адабий Ала –Тоо 2008, февраль, №4

  29. Айтматовдун адабияттагы арымы   // Эркин –Тоо. 12.12. 2008

  30. Айтматовду ойлогондо // Данакер. №2. декабрь. 2008

  31. Ч. Айтматовдун чыгармаларынын ийгилиги // Кыргыз тили жана адабияты. БГУ., 2003. №5

  32. Турмуш чындыгы жана фольклордук синтез. Академик Б.Юнусалиев жана кыргыз филологиясы. Илимий макалалар жыйнагы. –Б., 2003.

  33. Кыргыз адабияты кайра куруу мезгилинде (1980-1990-жылдар) // Азыркы кыргыз тилинин жана адабиятынын актуалдуу маселелери. Бишкек. 2002.

  34. Кайрадан Ч. Айтматовдун “Гулсарат” повестиндеги фольклордук мотив жөнүндө // Кыргыз тили жана адабияты. №1 БГУ 2001

  35. Тема – океан» // Ленинчил жаш 15.04.1969

  36.  «Күчтүү мүнөздүн жазуучусу» // Кыргызстан маданияты 15.05.1975

  37. «Ч.Айтматовдун портрет жаратуу чеберчилиги» // Кыргызстан маданияты 21.08.1975

  38. Лицом к лицу с природой //  Литературный Кыргызстан 1976, №5

  39. Сюжет – мүнөздүн өсүү тарыхы // Труды Киргизского Государственного университета имени 50-летия СССР. Серия филологических наук, выпуск ХХ. – Ф., 1976

  40. Улуу образдын ырдалышы  // Кыргызстан маданияты 21.06.1979

  41. Адабиятчынын жаңы китеби //  Кыргызстан маданияты 12.06.1980

  42. Жаш адамдын образы Ч.Айтматовдун чыгармаларында // Ленинчил жаш 06.06.1981

  43. Крепнут литературные связи // Комсомолец Киргизии 17.09.1981

  44. Жаш адабиятчынын алгачкы жыйнагы  // Кыргызстан маданияты 04.03.1983

  45. Оң каарман чеберчиликтин критерийи // Кыргызстан маданияты 25.08.1983

  46. Сын китептеги чаташуулар // Ала-Тоо. 1983. №9

  47. Эл ичи - өнөр кенчи // Кыргызстан маданияты 02.01.1984

  48. Элдик педагогиканын маселелери Ч.Айтматовдун “Эрте келген турналар” повестинде  // Мугалимдер газетасы. 16.03.1984

  49. Көп кырдуу талант // Кыргызстан маданияты. 11.09.1986

  50. Аялдардын образы кыргыз адабиятында // Кыргызстан аялдары. 1987. №12

  51. Эргип чыккан эркин саптар // Ленинчил жаш. 15.01.1987.

  52. Азыркы кыргыз прозасынын өнүгүшүнүн мүнөздүү бөтөнчөлүктөрү // Жыйнакта: Кыргыз адабиятынын актуалдуу маселелери /Илимий макалалардын жыйнагы/ Фрунзе, 1988

  53. Мухтар Ауэзовдун таасири // Мугалимдер газетасы. 09.12.1988

  54. Жаңы адамдын образы Ч.Айтматовдун чыгармачылыгында // Путь к знаниям. 7.12.1988

  55. Заманга суроо салып өткөн акын // Эмгек туусу. 7-9-12-июнь. 1990

  56. Акын сыры // Ала-Тоо. 1990. №7

  57. Ашы берилген // Советтик Кыргызстан 2- февраль. 1991.

  58. Ысак мурасынын бир шиңгили // Кыргызстан маданияты. 27.06.1991.

  59. Канткенде адам уулу адам болот? // Кыргыз туусу. 12.12.1991.

  60. Танабай – турмуш сабагы // Кыргыз туусу. 17.03.1991.

  61. Айтматоведение – вечная проблема // Мугалимдер газетасы. 27.03.1992.

 

КИТЕПТЕР:

Китеп авторлугу:

  1. Чыңгыз Айтматовдун каармандарынын көркөм дүйнөсү. – Ф.: 1984. 8 б.т.
  2. Кыргыз адабиятынын тарыхы боюнча методикалык көрсөтмө жана текшерүү иштин темалары /методикалык колдонмо/ Экинчи басылышы. –Б.: 1993.
  3. Адам дүйнөсү көркөм образда.  –  Б.: 1994. 4 б.т.
  4. Азыркы кыргыз адабиятынын арымы. –  Б.: 1995. 6 б.т.
  5. Жазгыч акындардын чыгармачылыгы. – Б.: 1995. 13 б.т.
  6. Кыргыз адабияты боюнча кошумча окуу куралы (С.Өмүралиева менен авторлош). – Б.: 1998. 13 б.т.
  7. Художественное мастерство раннего творчества Чингиза Айтматова.– Б.:1999.7,5 б.т.
  8. Чыңгыз Айтматовдун адабий-эстетикалык көз карашы. – Б.:2000. 7 б.т.
  9. Чыңгыз Айтматов жана фольклор. – Б.: 2001.9 б.т.
  10. Ч.Айтматов: эстетика жана улуттук негиз. – Б.: 2004. 18 б.т.
  11. Кыргыз адабияты: талдоолор жана ой жүгүртүүлөр. – Б.: 2006. 10,7 б.т.
  12. Чыңгыз Айтматовдун каармандарынын көркөм дүйнөсү (экинчи басылышы). – Б.:2008. 13 б.т.
  13. Көз караш. Публицистикалык макалалар/  –Б.: 2008. 13 б.т.
  14. Көңүл ыргактары (ырлар, аңгемелер, арноолор).  – Б.: 2009.2.3 б.т.
  15. Чыңгыз Айтматов жана кыргыз адабияты. – Б.: 2012. 24,5 б.т.
  16. Чыңгыз Айтматов жана азыркы адабий процесс. – Б.: 2013.16 б.т
  17. Чингиз Айтматов: Эстетика и Национальная Основа. –Б.: 2017.
  18. Илимдеги сапар. - Б.: 2018. - 276 б.
  19. Чыңгыз Айтматов: Жазуучунун ѳмүрү, чыгармачылыгы боюнча кыскача очерк. – Б.: Турар, 2018. – 116 б., илл. – Текст кырг., түрк, орус, англ. тил.
  20. Жазгыч акындар жана Осмонаалы Сыдык уулу. - Б.: 2018. - 162 б.
  21. Доорлор жаңырганда: Публицистикалык макалалар, ырлар. - Б.: Турар, 2018. - 176 б.
  22. Кыргыз кѳркѳм сѳз ѳнѳрүнүн маселелери: Илимий макалалар. – Б.: Турар, 2019. – 324 б. 
  23. Художественное мастерство Чингиза Айтматова. - Б., 2019.

Китепте бөлүм:

  1. Чыңгыз Айтматов жана фольклор // Айтматов энциклопедиясы. И.: 2017 “Турар” басмасы.
  2. Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары түрк адабий сынында. Кириш сөз. //   Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары түрк адабий сынында. Кириш сөз. Б.: 2017. 8-12-беттер.
  3. Чыңгыз Айтматов. // Китепте: Түрк элдеринин тарыхындагы даңазалуу инсандар: КТМУнун басмасы. 2017. 458-467- беттер
  4. «Осмонаалы Сыдыковдун эмгектери - Баа жеткис адабий мурас» Осмонаалы Сыдыковдун “Мухтасар тарих Кыргызия”, “Тарых кыргыз Шадмания” -Б.: 2016, 291-332-бб.
  5. Алыкул Осмонов. Ырларына комментарийлер. Алыкул Осмонов энциклопедиясы. -Б.: Бийиктик плюс – 2015. 1б.т.
  6. Ырларына сырларын каткан акын // Ф. Абдалова Эсимде Б.: 2011
  7. Таланттуу адам бардык жагынан талантуу // К. Эшимбеков Өмүр издери, Б.: Тулпар, 2011.
  8.  Илимий баалуу эмгек // Гүлниса Жамал, Жусуп Баласагындын “Куттуу билим” дастанынын Кытайда изилдениши. Б.: Avrasya Press, 2011.
  9. Махмуд Кашгаринин “Түркий тилдер сөздүгү”- баа жеткис адабий мурас // Махмуд Кашгари жана Кыргыз адабияты. Б.: Avrasya Press, 2011
  10. Дайырбек Казакбаевдин адабий, илимий мурасы менен кездешүү // Дайырбек Казакбаев. I-том, Б.: Турар-2011.
  11. Чынгыз Айтматовдун миф жаратуу чеберчилиги // Чынгыз Айтматов, жыйнак, - Анкара, 2009, 64 б.
  12. Тексттин лингвистикасы боюнча терең иликтөө. Жыйнакта: Түрк элдеринин тили жана адабияты. Б.: 2006.
  13. Нинакан Жүндүбаева. Азыркы кыргыз адабияты 1-том. Б.:2005.
  14. Сапарлаштыгыңар узак болсун, окурман! Китепте: А.Жакшылыков “Ыр дүйнө жана элет аңгемелери”Б.: 2005.
  15. Абакиров Барктабас. Азыркы кыргыз адабияты 1-том. Б.:2005.
  16. К. Артыкбаевдин Кыргыз совет адабиятынын тарыхы окуу китеби жана анын тегерегиндеги талаштар. Б.: 2004
  17. Алыбаев Мидин, Алиев Мар, Асанбеков Сарман, Аскаров Теңдик // Түрк дүйнөсүнүн орток адабияты. Түрк дүйнөсүнүн адабиятчылары энциклопедиясы. Т.1. A-Atatve. Анкара. Культур меркези. 2002.
  18. “Кыямат” романынын көркөм структурасында фольклордун ролу // Түрк тилдери жана адабияты. 1-чыгарылышы.2001.
  19. К.Артыкбаевдин “Кыргыз совет адабиятынын тарыхы” окуу китеби жана анын тегерегиндеги талаштар. Китепте: Качкынбай Артыкбаев жөнүндө ойлор, пикирлер. Бишкек. 1994.
  20. Адабиятчынын жаңы китеби. Китепте: Качкынбай Артыкбаев жөнүндө ойлор, пикирлер. Бишкек. 1994.
  21. Адам, коом жана “Гүлсарат”. Китепте: Ч.Айтматов жана руханий маданият. Бишкек. 1993.
  22. Токтораалы Талканбаев. Китепте: Кыргыз акындарынын чыгармачылыгы /окуу куралы/ III бөлүк. Бишкек. 1992.
  23. XVII-XIX кылымдардагы кыргыз элинин маданияты. Жыйнакта: Кыргыз акындарынын чыгармачылыгы II бөлүк. Бишкек. 1992.
  24. Абылкасым Жутакеев. Жыйнакта: Кыргыз акындарынын чыгармачылыгы II бөлүк. Бишкек. 1992.
  25. Насирдин Байтемиров // Кыргыз совет адабиятынын тарыхы. II том. Фрунзе. 1990.
  26. Ысак шайбеков // Жыйнакта: Кыргыз акындарынын чыгармачылыгы. Окуу куралы. 1 бөлүк. Фрунзе. 1988.

Которгон китептери: 

  1.   
  2.   

Китеп редакторлугу:

  1. Кыргыз кѳркѳм сѳз ѳнѳрүнүн маселелери: Илимий макалалар. – Б.: Турар, 2019. – 324 б.  

 

БАШКА ИЛИМИЙ ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ:

Панелдер:

  1.   
  2.  

Семинарлар:

  1.  2003-ж. 18-июль «The Kyrgyz Writter Chingiz Aitmatov End Kyrgyz Oral Traditions». АКШнын Сиэтл шаарындагы Вашингтон университетинде берилген семинарлар.
  2.  2011-ж. 28-январь «Kyrgyz Literature Since Independence» Мындан тышкары Түркияда, Кыргызстанда өткөрүлгөн эл аралык конференциялардын катышуучусу.

ТВ жана радиоберүүлөр:

  1.  
  2.  

ДОЛБООРЛОР :

  1. "Time, People and Events" Project (Coordinator Prof. Dr. Laili UKUBAEVA) KTMU, Bishkek 2018-2019.

  2. Чынгыз Айтматовдун чыгармалары түрк адабий сынында. Бишкек, 2017.

АДМИНИСТРАТИВДИК ИШТЕР:

  1. Бишкек Гуманитардык университетинин кыргыз адабияты кафедрасынын башчысы. Түркология факультетинин деканы, профессору (1992-2006)
  2. Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Гуманитардык факультети, Түркология бөлүмүнүн башчысы (2008-2011)
  3. Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Гуманитардык факультетинин деканы (2011-жылдан бери)
  4. Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин башкаруу кеңешинин мүчөсү (2011-жылдан бери)

ИЛИМИЙ УЮМДАРГА МҮЧӨЛҮКТӨРҮ:

  1. 1991-1992-жж. Кандидаттык, докторлук диссертацияларды коргоо боюнча адистештирилген советтин мүчөсү.
  2. 1994-ж. Эл аралык коомдук Айтматов Академиясынын академиги.
  3. 1993-ж. Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзунун мүчөсү
  4. 1995-ж.  Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү
  5. 1996-ж.  Эл аралык Айтматов клубунун мүчөсү
  6. 1995-1997-жж. «Кыргызстан аялдары» журналынын редколлегия мүчөсү
  7. 2000-2002-жж. Улуттук Аттестация комиссиясынын эксперти.
  8. 2000-2005-жж.  Республикалык аялдар газетасы «Асылзаттын» редколлегия мүчөсү
  9. 2001-2006-жж. Ведомстволор аралык кандидаттык, докторлук диссертацияларды коргоо боюнча кеңештин мүчөсү.
  10. 2008-ж. «Адабий Ала-Тоо» газетасынын редколлегия мүчөсү
  11. 2010-2014-жж.  «Жаңы Ала-Тоо» журналынын редколлегия мүчөсү
  12. 2014-азыркы күнгө чейин  Түркиянын "Sanat ve Dil Dergisi" журналынын редколлегия мүчөсү

СЫЙЛЫКТАРЫ & СЕРТИФИКАТТАР:

  1. 1995-ж. Кыргыз эл агартуусунун отличниги.
  2. 2003-ж. Эл аралык Айтматов сыйлыгынын лауреаты.
  3. 2005-ж. КРнын президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын Ардак грамотасы.
  4. 2006-ж. Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер.
  5. 2008-ж. Кыргызстан-Казакстан: Түбөлүк достук конкурсунун I даражадагы диплому.
  6. 2010-ж. КРнын илим жана техника жаатындагы Касым Тыныстанов атындагы Мамлекеттик сыйлыгы.
  7. 2013-ж. КРнын Мамлекетиик тил комиссиясынын төш белгиси.
  8. 2015-ж. «Токтогул Сатылганов – 150» Юбилейлик медаль